TÜBİTAK 2209-A Proje Önerisi Nasıl Yazılır? (2026 Rehberi)

TÜBİTAK 2209 başvurusu, lisans öğrencisinin hazırladığı ilk gerçek araştırma önerisidir ve çoğu öğrenci onu bir form doldurma işi sanarak yazmaya başlar. Oysa 2209-A, hakemlerin puanladığı, en az karakter sınırları olan ve ön incelemede biçim hatası yüzünden elenebilen bir proje metnidir. Bu rehber, TÜBİTAK 2209-A araştırma önerisini başlıktan bütçeye kadar bölüm bölüm nasıl yazacağınızı, her bölümde hakemin neye baktığını ve en sık yapılan hataları anlatıyor. Bilgiler TÜBİTAK’ın 2026 yılı çağrı duyurusu ve 2026 başvuru içeriği bilgi notundan alındı; başvurmadan önce programın sayfasındaki güncel metni mutlaka kendiniz okuyun.

TÜBİTAK 2209-A nedir, kimler başvurabilir?

2209-A, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı’nın (BİDEB) yürüttüğü Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı’dır. Çağrı duyurusuna göre amacı, ön lisans ve lisans öğrencilerine araştırma ve proje yönetimi deneyimi kazandırmaktır. Kısacası bu bir burs değil, öğrencinin kendi yürüttüğü küçük bir araştırma projesinin giderlerini karşılayan bir destektir.

2026 çağrı duyurusundaki başlıca başvuru koşulları şunlardır:

• Türkiye’de lisans veya ön lisans derecesi veren bir programa kayıtlı olmak. Açıköğretim ve hazırlık sınıfı öğrencileri projede yürütücü ya da proje ortağı olarak yer alamaz.
• Projenin bir akademik danışmanın rehberliğinde yürütülmesi. Bir projede en fazla bir akademik danışman bulunabilir ve danışmanın güncel YÖK kaydı olmalıdır.
• Bireysel ya da ekip hâlinde başvurulabilir; proje yürütücüsü dışında en fazla 4 proje ortağı yer alabilir.
• Bir akademik danışman aynı dönemde en fazla 5 projede görev alabilir.
• Aynı dönemde birden fazla başvuruda yer almamak ve aynı proje için daha önce TÜBİTAK desteği almamış olmak.
• Araştırmacı Bilgi Sistemi’ne (ARBİS) kayıtlı olmak ve bilgileri eksiksiz, güncel tutmak.

Destek kapsamı ve tutarı programın sayfasında ilan edilir. TÜBİTAK’ın 2209-A program sayfası projelerin en çok 12 ay desteklendiğini ve proje başına azami destek tutarının 12.000 TL olduğunu belirtiyor. Destek; makine/teçhizat, sarf malzemesi, seyahat ve hizmet alımı gibi araştırma giderleri içindir. Kongre katılımı, yayın ve patent masrafları, konaklama ve harcırah ise bütçeye konamaz. Aynı sayfaya göre 2026 çağrısında başvurular TÜBİTAK Yönetim Bilgi Sistemi (TYBS) üzerinden 11 Kasım 2026 saat 17:30’a kadar alınıyor. Bu tarihi kaçırdıysanız, aşağıdaki adımlar bir sonraki çağrı için de geçerli; tarihler her yıl programın sayfasında yeniden ilan edilir.

Başvuru süreci adım adım

Metni yazmaya geçmeden önce sürecin sırasını bilmek, son gün sürprizlerini önler. Çağrı duyurusundaki akış şöyledir:

1. Danışmanı bulun ve konuyu birlikte daraltın. Danışmanınız başvuruyu sistemden onaylayacak ve projeden sizinle birlikte sorumlu olacak kişidir.
2. ARBİS kaydınızı tamamlayın. Danışmanınızın bilgileri önce YÖKSİS, sonra ARBİS üzerinden kontrol edilir; ikisinin de güncel olması gerekir.
3. Araştırma önerisini TYBS’de, Türkçe ve TÜBİTAK’ın belirlediği formatta yazın. Metni önce bir belgede hazırlamanız, sonra sisteme aktarmanız önerilir.
4. Proje yürütücüsü son onayı verir. Başvuru salt okunur biçimde danışmanın e-postasına “danışman onayı” için gider.
5. Danışman onaylar ya da düzeltme için iade eder. İade edilirse düzenleyip yeniden onaya sunarsınız.
6. Üniversitenin kuruluş yetkilisi e-imza ile imzalar. Başvuru bu imzadan sonra geçerli sayılır.

Çağrı duyurusu, son başvuru gününde sistemin mesai bitiminde (17:30) kapandığını ve süreçlerin takibinin yürütücü ile danışmanın sorumluluğunda olduğunu vurgular. Danışman onayı ve kuruluş imzası da bu takvime sığmak zorunda olduğundan, kendi iç teslim tarihinizi resmî tarihten en az bir hafta öncesine koyun.

Hakem neye bakıyor? Puanlama ağırlıkları

Başvurular iki aşamada değerlendirilir. Ön incelemede belgeler ve biçim kontrol edilir: TÜBİTAK’ın formatına göre hazırlanmamış, şablondaki minimum karakter sınırlarına uymayan ya da Türkçe yazılmamış öneriler bilimsel değerlendirmeye alınmadan elenir. Ön incelemeyi geçen öneriler alanında uzman panelist ya da dış danışmanlarca şu ağırlıklarla puanlanır:

Tablodan çıkan pratik sonuç şudur: Puanın üçte birinden fazlası, konunun neden önemli olduğunu ve literatürdeki hangi eksikliği kapattığını ne kadar ikna edici anlattığınıza bağlıdır. Değerlendirme yalnızca sisteme yüklenen metin üzerinden yapılır; metinde yazmayan bir şeyi hakem bilemez.

Bölüm bölüm TÜBİTAK 2209 araştırma önerisi nasıl yazılır?

2026 başvuru içeriği bilgi notu, önerinin bölümlerini ve her bölümde ne beklendiğini sıralar. Aşağıda her bölümü, bilgi notundaki şartla ve yazarken soracağınız soruyla birlikte ele alıyoruz.

Proje başlığı

Çağrı duyurusu, başlığın araştırmanın amacını ve içeriğini yansıtan, açık ve anlaşılır bilimsel ifadelerle kurulmasını ister. Başlıkta ve başvurunun hiçbir belgesinde bir kurum, firma, ticari ürün ya da marka öne çıkarılmamalıdır. İyi bir başlık; değişkeni ya da olguyu, bağlamı ve yöntemi kabaca söyler. Örneğin “Üniversite öğrencilerinde uyku kalitesi ile akademik erteleme arasındaki ilişkinin incelenmesi” başlığı neyin, kimde ve hangi ilişki açısından çalışılacağını anlatır; “Uyku ve başarı” başlığı anlatmaz.

Özet (en az 25, en fazla 450 kelime)

Bilgi notuna göre özetin bilimsel nitelik, yöntem, proje yönetimi ve yaygın etki hakkında bilgi içermesi beklenir ve en son yazılması önerilir. Pratik bir kalıp: Bir cümle sorun, bir cümle literatürdeki eksiklik, bir cümle amaç, iki üç cümle yöntem (desen, örneklem, veri toplama, analiz), bir cümle süre ve iş paketleri, bir cümle beklenen çıktı. Özet, hakemin ilk okuduğu yerdir; amacınızı ve yönteminizi orada tek okumada anlamalıdır.

1.1 Konunun önemi ve bilimsel nitelik (en az 350 karakter)

Bu bölümde konunun kapsamı, sınırları ve önemi ortaya konur; projenin literatürdeki hangi eksikliği nasıl gidereceği ya da hangi soruna nasıl bir çözüm getireceği ilgili literatüre atıfla açıklanır. Araştırma sorusu ve varsa hipotezler de burada tanımlanır. Bilgi notu ayrıca, konu 12. Kalkınma Planı ve 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi’ndeki kritik teknoloji alanları ya da öncelikli Ar-Ge konularıyla ilişkiliyse, bu ilişkinin gerekçesinin açıklanmasını ister.

350 karakter bir alt sınırdır, hedef değildir. Güçlü bir 1.1 bölümü genellikle dört paragraftan oluşur: (1) sorunun gerçek dünyadaki karşılığı, (2) bu konuda bilinenler, (3) bilinmeyen ya da çelişkili olan nokta, yani boşluk, (4) bu projenin o boşluğa getireceği yanıt ve araştırma sorusu. Boşluğu nasıl yazacağınızı bilmiyorsanız önce literatür taramasının nasıl yapıldığını okuyun; bu bölümün kalitesi, taradığınız kaynakların kalitesiyle doğrudan bağlantılıdır.

1.2 Amaç ve hedefler (en az 350 karakter)

Amaç ve hedefler açık, ölçülebilir, gerçekçi ve ulaşılabilir olmalıdır. En sık hata, amacı “farkındalık yaratmak” ya da “katkı sağlamak” gibi ölçülemeyen fiillerle yazmaktır. Bir genel amaç ve ona bağlı iki-dört özgül hedef yazın; her hedef bir iş paketine ve bir başarı ölçütüne bağlanabilmelidir. Örneğin “En az 300 lisans öğrencisinden veri toplayarak uyku kalitesi puanı ile akademik erteleme puanı arasındaki ilişkiyi korelasyon analiziyle test etmek” ölçülebilir bir hedeftir. Problem cümlesi ile amaç arasındaki bağı kurmakta zorlanıyorsanız problem durumu, amaç ve önem örneklerine bakabilirsiniz.

2. Yöntem (en az 350 karakter)

Yöntem bölümünde uygulanacak yöntem ve tekniklerin amaç ve hedeflere ulaşmaya ne kadar elverişli olduğu, literatüre atıfla gösterilir. Bilgi notu bu bölümün araştırma tasarımını, bağımlı ve bağımsız değişkenleri ve istatistiksel yöntemleri içermesini; yapılmışsa ön çalışma ya da fizibilitenin sunulmasını ve yöntemlerin çalışma takvimiyle ilişkilendirilmesini ister. Hakem burada şu soruları sorar:

• Desen, araştırma sorusunu gerçekten yanıtlayabilir mi? (Neden-sonuç iddia ediyorsanız deneysel ya da yarı deneysel bir desen gerekir.)
• Örneklem kim, kaç kişi ve neden bu sayı?
• Veri hangi araçla toplanacak? Ölçek kullanıyorsanız geçerlik-güvenirlik çalışması yapılmış Türkçe formu var mı?
• Hangi analizle hangi hipotez test edilecek?
• Çalışma insan katılımcı ya da hayvan içeriyorsa etik kurul onayı planlandı mı?

Son madde önemlidir: Çağrı duyurusuna göre bilimsel değerlendirmede çalışmanın etik kurul onayına tabi olduğu belirlenirse, etik kurul onay ya da muafiyet belgesini bildirilen süre içinde sisteme yüklemeden proje yürürlüğe giremez. Süreci önceden öğrenmek için etik kurul izni rehberine bakın.

3.1 Çalışma takvimi

Çalışma takviminde başlıca faaliyetler, her birinin süresi, başarı ölçütü ve araştırmanın başarısına katkısı yazılır. Bilgi notunun burada çok somut kuralları var:

• Proje toplam süresi en fazla 12 ay olabilir; iş paketlerinin toplam süresi proje süresini aşamaz.
• Takvime en az 1 iş adımı eklenmelidir.
• Literatür taraması, sonuç raporu hazırlama, sonuçların paylaşımı ve malzeme alımı ayrı birer iş adımı olarak gösterilmemelidir.
• Başarı ölçütleri ölçülebilir ve izlenebilir olmalıdır; bu sütundaki katkı değerlerinin toplamı 100 olmalıdır.

Birçok öğrenci ilk taslakta “İP1: Literatür taraması” yazar; bilgi notu bunu açıkça yasaklıyor. İş adımlarını araştırmanın kendisinden türetin: örneğin İP1 veri toplama aracının hazırlanması ve pilot uygulama, İP2 asıl veri toplama, İP3 veri analizi. Her birine “en az 300 geçerli form toplanması” gibi ölçülebilir bir başarı ölçütü ve bir katkı yüzdesi (ör. %30, %40, %30) verin.

Aşağıdaki tablo, uyku kalitesi ile akademik erteleme ilişkisini inceleyen kurgusal bir 8 aylık proje için doldurulmuş bir örnektir. Kendi projenizin iş adımlarıyla değiştirin; buradaki süreler ve yüzdeler yalnızca biçimi göstermek içindir.

Dikkat edin: Tabloda literatür taraması ve rapor yazımı ayrı satır değildir; bunlar zaten her iş adımının doğal parçasıdır. Katkı sütunu 100’e tamamlanır ve her başarı ölçütü dışarıdan bakan biri tarafından kontrol edilebilir niteliktedir.

3.2 Risk yönetimi

Araştırmanın başarısını olumsuz etkileyebilecek riskler ve her biri için alınacak tedbir (B planı) tabloda gösterilir. B planı projenin temel hedeflerinden sapmaya yol açmamalıdır; B planına geçmek yöntem değişikliği gerektiriyorsa bu ayrıntılandırılmalıdır. Gerçekçi riskler yazın: katılımcıya ulaşılamaması, cihazın arızalanması, etik kurul onayının gecikmesi, sarf malzemesinin tedarik edilememesi. Her riskin karşısına uygulanabilir bir alternatif koyun; “risk yoktur” yazmak hakem açısından zayıf bir proje yönetimi sinyalidir.

3.3 Araştırma olanakları

Projenin yürütüleceği kurumda var olan ve projede kullanılacak altyapı ve ekipman (laboratuvar, cihaz, yazılım lisansı, araç) yazılır. Bütçede talep ettiğiniz bir kalemin zaten bölümde bulunduğunu yazarsanız tutarsızlık oluşur; bu bölümü bütçeyle birlikte okuyun.

4. Yaygın etki

Projeden beklenen çıktılar, amaçlarına göre kategorilere ayrılarak yazılır ve ölçülebilir, gerçekçi hedeflere dayandırılır. Lisans öğrencisi için gerçekçi çıktılar; bir ulusal kongrede bildiri, bir makale taslağı, açık erişimli bir veri seti ya da bir sonraki projeye temel olacak bir ön bulgu olabilir. “Ülke ekonomisine büyük katkı” gibi ölçülemeyen ifadeler puan kazandırmaz. Not: Çağrı duyurusu, araştırma sonucunda üretilen makale, bildiri gibi çıktıların TÜBİTAK’a bildirilmesini zorunlu tutar.

5–6. Diğer konular, ekler ve kaynaklar

“Belirtmek istediğiniz diğer konular” bölümüne yalnızca değerlendirmeye katkı sağlayacak veri, grafik ya da tablo eklenebilir; ekler bölümüne ölçek, anket gibi yardımcı belgeler konabilir. Kaynaklar “Kaynakça” adımında verilir, metindeki her kaynağa atıf yapılmalıdır ve DOI numarası olan kaynaklarda DOI’nin eklenmesi zorunludur. Kaynakçanızı tutarlı bir stille kurmak için APA 7 kaynakça rehberindeki Türkçe örneklerden yararlanabilirsiniz; TÜBİTAK’ın kendi bibliyografik düzen açıklamalarını da kontrol edin.

Bütçe: Neler istenebilir, neler istenemez?

Bütçe kalemleri araştırmanın gerektirdiği makine/teçhizat, sarf malzemesi, seyahat ve hizmet alımı giderleridir. Konferans katılımı, yayın ve patent giderleri bütçeye konamaz. Başvurudan sonra talep edilen bütçe değiştirilemez; harcamalar faturayla belgelenmeli ve faturalar proje yürütücüsü ya da ortakları adına kesilmelidir. Demirbaş niteliğinde bir ürün alınırsa proje sonunda üniversite envanterine kaydettirilmesi gerekir. Her kalemi yöntemle eşleştirin: “Bu ölçüm için X sarf malzemesi, Y adet, Z TL” biçiminde gerekçe yazmak, hakemin bütçeyi yöntemle ilişkilendirmesini kolaylaştırır.

Sık yapılan 8 hata

1. Bölümleri minimum karakter sınırının altında bırakmak; ön incelemede elenme sebebidir.
2. Metni başka bir ortamdan kopyalayıp önizlemeden onaylamak. Bilgi notu, eklenen içeriğin “Proje Önerisini Önizle” ile kontrol edilmesini ve görsellerin .jpg, .jpeg ya da .png olmasını ister.
3. Literatür taramasını ya da malzeme alımını iş paketi olarak yazmak.
4. Başarı ölçütü katkılarının toplamını 100 yapmamak.
5. Amacı ölçülemeyen fiillerle yazmak.
6. Başlıkta ya da metinde firma, marka veya ticari ürün öne çıkarmak.
7. Etik kurul gerektiren bir çalışmada bu süreci hiç planlamamak.
8. Danışman onayını ve kuruluş imzasını son güne bırakmak.

2209-A deneyimi tezinize nasıl taşınır?

2209-A önerisinin iskeleti, bir tez önerisinin iskeletine çok benzer: önem ve boşluk, amaç, yöntem, takvim, risk ve beklenen çıktı. Lisansta bu metni bir kez ciddiyetle yazan öğrenci, yüksek lisansta tez önerisini hazırlarken aynı mantığı yeniden kullanır. Lisansüstü aşamada TÜBİTAK’ın burs programlarına başvurmayı düşünüyorsanız 2210 ve 2211 lisansüstü burs rehberine de göz atın.

Tesify’ı 50.000’den fazla öğrenci kullandı ve 230.000’den fazla bölüm yazdı; Tesify tezinizi bölüm bölüm yapılandırmanıza yardım eder, metnin %100’ü ise sizin tarafınızdan yazılır.

Sık sorulan sorular (FAQ)

TÜBİTAK 2209-A’ya kaçıncı sınıfta başvurulabilir?

2026 çağrı duyurusu sınıf düzeyi koşulu yerine Türkiye’de lisans ya da ön lisans programına kayıtlı olmayı şart koşar; açıköğretim ve hazırlık sınıfı öğrencileri yürütücü ya da ortak olamaz. Başvurmadan önce güncel çağrı metnini kontrol edin.

2209-A destek tutarı ne kadar?

TÜBİTAK’ın program sayfasına göre proje başına azami destek 12.000 TL’dir ve projeler en çok 12 ay desteklenir. Tutar programın sayfasında ilan edildiği için başvuru dönemindeki güncel rakamı oradan doğrulayın.

Danışmana ücret ödeniyor mu?

Program sayfası öğrencilere ve danışmanlara harcırah ya da yevmiye ödenmediğini belirtir; destek araştırma giderleri içindir ve proje yürütücüsü öğrencinin hesabına yatırılır.

Değerlendirmede en çok hangi bölüm puan getiriyor?

Bilimsel nitelik %35 ile en ağır ölçüttür; onu yöntem (%25), proje yönetimi (%20) ve yaygın etki (%20) izler.

Literatür taraması iş paketi olarak yazılabilir mi?

Hayır. 2026 bilgi notu literatür taramasının, sonuç raporu hazırlamanın, sonuçların paylaşımının ve malzeme alımının ayrı iş adımı olarak gösterilmemesini ister.

Başvuru metni İngilizce yazılabilir mi?

Hayır. Çağrı duyurusu araştırma önerisinin TÜBİTAK’ın belirlediği formatta ve Türkçe hazırlanmasını zorunlu tutar; Türkçe hazırlanmayan öneriler ön incelemede elenir.

Özet ne kadar uzun olmalı?

Bilgi notuna göre özet en az 25, en fazla 450 kelimedir ve en son yazılması önerilir.

Proje ekibinde kaç kişi olabilir?

Proje yürütücüsü dışında en fazla 4 proje ortağı ve bir akademik danışman yer alabilir.