Yükseköğretim Kurulu’nun kendi kurum listelerinde 14 Ağustos 2026 tarihinde 129 devlet üniversitesi, 74 vakıf üniversitesi ve 4 vakıf meslek yüksekokulu kayıtlıdır. Yani Türkiye’de toplam 203 üniversite ve bunlara ek olarak 4 vakıf meslek yüksekokulu bulunmaktadır. KKTC üniversiteleri ayrı bir listede tutulur ve orada 16 kurum yer alır.
Bu sayılar tek başına bir bilgi parçasıdır. Bir tez yazarı için asıl değerli olan, bu sayının içindeki dağılımdır: kurumların nerede olduğu, ne zaman kurulduğu ve bunun araştırma altyapısı için ne anlama geldiği. Aşağıda hem sayıları hem de sayıların nasıl okunması gerektiğini bulacaksınız.
Sayılar nereden geliyor?
Bu ölçüm, YÖK’ün kendi web sitesindeki kurum listelerinin sayılmasıyla elde edilmiştir. YÖK bu listeleri dört ayrı kategori hâlinde yayımlar: devlet üniversiteleri, vakıf üniversiteleri, vakıf meslek yüksekokulları ve KKTC üniversiteleri. Her kurum kaydında şehir, kuruluş tarihi, web sitesi ve adres bilgisi yer alır.
Ölçümün tarihi önemlidir, çünkü liste değişkendir: yeni kurumlar kurulur, bazı kurumların statüsü değişir. Bu yazıdaki bütün sayılar 14 Ağustos 2026 tarihli okumaya aittir. Kendi tezinizde bu tür bir sayı kullanacaksanız ölçümü kendiniz tekrarlayın ve tarihini yazın; bu, veri kullanımında en sık atlanan ve en kolay düzeltilen kusurdur.
Devlet ve vakıf ayrımı neyi değiştirir?
129 devlet üniversitesi ile 74 vakıf üniversitesi arasındaki fark yalnızca finansman değildir; coğrafi dağılım bakımından da iki grup birbirinden tamamen ayrışır.
Devlet üniversiteleri 81 farklı ilde bulunuyor. Yani listedeki kurumlar Türkiye’nin bütün illerine yayılmış durumdadır. En yoğun iller İstanbul (12), Ankara (9) ve İzmir (6) olmakla birlikte, dağılım ülke geneline yayılmıştır.
Vakıf üniversiteleri ise yalnızca 12 ilde bulunuyor ve 74 kurumun 44’ü tek bir ilde, İstanbul’da. Ankara 13 kurumla ikinci sırada; geri kalan 10 ilde toplam 17 kurum vardır.
İki listeyi birleştirdiğinizde İstanbul’da 56, Ankara’da 22 üniversite bulunur. Bu iki il, ülkedeki üniversitelerin üçte birinden fazlasını barındırır.
Bu dağılım tez yazarını neden ilgilendirir?
Üç somut sonucu vardır.
Danışman ve jüri havuzu. Yönetmelik, tez jürilerinde kurum dışından üye bulunmasını gerektirir. Alanınızda çalışan akademisyenlerin coğrafi olarak nerede yoğunlaştığı, jüri kurulumunu ve savunma takvimini doğrudan etkiler.
Saha erişimi. Veri toplayacağınız kurum, hastane, okul veya işletme genellikle üniversitenizin bulunduğu ilde olur. Dar bir ilde çalışıyorsanız örneklem büyüklüğü baştan sınırlanır ve bunu yöntem bölümünde sınırlılık olarak yazmanız gerekir.
Kütüphane ve veri tabanı erişimi. Elektronik kaynaklara erişim ulusal lisanslarla sağlanır ve kurumdan kuruma değişir. Hangi veri tabanına erişebildiğinizi bilmeden literatür planı yapmak, sonradan erişemediğiniz kaynaklara dayalı bir plan kurmak demektir.
Kuruluş tarihleri: sistemin yarısından fazlası 2006 sonrası
YÖK kayıtlarındaki kuruluş tarihleri, Türkiye yükseköğretiminin ne kadar yeni olduğunu net biçimde gösterir.
Devlet üniversitelerinde dağılım şöyledir: 27 kurum 1982 ve öncesi, 24 kurum 1983-1992 arası, 2 kurum 1993-2005 arası, 48 kurum 2006-2010 arası, 8 kurum 2011-2015 arası ve 20 kurum 2016 ve sonrasında kurulmuştur. Yani 129 devlet üniversitesinin 76’sı 2006 ve sonrasında kurulmuştur.
Vakıf üniversitelerinde tablo benzerdir: 74 kurumun 50’si 2006 ve sonrasına aittir. Listedeki en eski vakıf kaydı 1985, en yeni kayıt 2022 tarihlidir.
Bu, yalnızca bir tarih merakı değildir. Yeni kurulmuş bir kurumda lisansüstü program, doktora mezunu sayısı ve kütüphane birikimi doğal olarak daha kısıtlıdır; buna karşılık danışman başına düşen öğrenci sayısı düşük olabilir. İki durumun da tez sürecine etkisi vardır.
Sayının söylemediği üç şey
“Kaç üniversite var” sorusunun cevabı, çoğu zaman sorulmak istenen asıl soruya cevap vermez. Üç sınırlılık açıkça bilinmelidir.
Birincisi: kurum sayısı öğrenci sayısı değildir. 129 devlet üniversitesinin büyüklükleri arasında onlarca kat fark vardır. Bir kurum listede tek satır olarak görünür ama içindeki öğrenci sayısı bir başka kurumun on katı olabilir.
İkincisi: kurum sayısı program sayısı değildir. Tez yazacak bir öğrenci için asıl soru “kaç üniversite var” değil, “benim alanımda kaç lisansüstü program var” sorusudur. Bir üniversitede sizin alanınızda program bulunmayabilir.
Üçüncüsü: kurum sayısı kalite göstergesi değildir. Liste, kurumların araştırma çıktısı, akreditasyon durumu veya danışman kadrosu hakkında hiçbir şey söylemez. Sayı bir envanterdir, bir değerlendirme değildir.
Kuruluş tarihi alanını okurken dikkat
YÖK kayıtlarındaki “Kuruluş” alanı, kurumun YÖK sistemindeki kuruluş tarihidir. Bu tarih, kurumun kendi tarihsel köken iddiasıyla aynı olmak zorunda değildir. Köklü kurumların bir kısmı kendi tarihçelerinde çok daha eski tarihlere atıf yapar; YÖK kaydı ise idari kuruluşu esas alır.
Tezinizde bir kurumun kuruluş yılını kullanacaksanız hangi tanımı kullandığınızı belirtin. “YÖK kayıtlarına göre” ifadesi, aynı kurum için farklı yıllar veren kaynaklar arasındaki çelişkiyi tek cümlede çözer. Bu, kaynak kullanımında genel bir alışkanlık hâline getirilmesi gereken bir davranıştır; yöntemini kaynak ve mevzuat doğrulama rehberimizde anlattık.
KKTC üniversiteleri neden ayrı sayılıyor?
YÖK, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki üniversiteleri ayrı bir liste hâlinde yayımlar ve bu listede 16 kurum bulunur. Bu ayrım, Türkiye’deki üniversite sayısını hesaplarken sık yapılan bir hatanın kaynağıdır: iki liste toplandığında ortaya çıkan sayı “Türkiye’deki üniversite sayısı” değildir.
Tezinizde bir sayı verirken hangi kapsamı kullandığınızı yazın. “Türkiye’de 203 üniversite (129 devlet, 74 vakıf); KKTC’deki 16 kurum bu sayıya dâhil değildir” biçiminde bir cümle, okurun sayıyı yanlış yorumlamasını engeller.
Aynı soruya iki doğru cevap: neyi saydığınıza bağlı
“Türkiye’de kaç üniversite var” sorusuna internette birbirinden farklı sayılar bulursunuz ve bunların çoğu yanlış değildir; sadece farklı şeyleri saymaktadır. Fark yaratan üç tercih vardır.
Vakıf meslek yüksekokulları sayılıyor mu? Bunlar üniversite değildir; ayrı bir kategoridir ve YÖK listesinde 4 kurum olarak yer alır. 203 mü 207 mi sorusunun cevabı buradan çıkar.
KKTC kurumları ekleniyor mu? 16 kurumluk bu liste eklendiğinde toplam 219’a çıkar. Bu sayı “Türkiye’deki üniversite sayısı” olarak sunulduğunda yanlış olur.
Özel statülü kurumlar dâhil mi? YÖK, bazı kurumları kendi başlıkları altında ayrı listeler. Bir metin bunları eklediğinde sayı yine değişir.
Bu yüzden tezinizde sayı verirken tanımı da verin. “YÖK’ün devlet ve vakıf üniversitesi listelerine göre” gibi tek bir yan cümle, sayınızı tartışmaya kapatır. Tanımsız bir sayı, savunmada jürinin en kolay sorduğu sorudur.
Üniversite, enstitü, fakülte: hangisi tezinizin muhatabı?
Kurum sayısını okurken sık karışan bir ayrım vardır ve bu ayrım tez süreciniz açısından doğrudan pratiktir.
Üniversite, tüzel kişiliği olan kurumdur ve bu listede sayılan birim odur. Fakülte, lisans eğitiminin yürütüldüğü akademik birimdir. Enstitü ise lisansüstü eğitimin yürütüldüğü birimdir ve tez süreciniz baştan sona enstitüye bağlıdır.
Bunun somut sonucu şudur: tez yazım kılavuzunuz üniversitenin değil, enstitünüzün belgesidir. Aynı üniversitenin iki farklı enstitüsünde biçim kuralları farklı olabilir. Teslim takvimi, jüri kurulumu, intihal raporunun nasıl alınacağı ve tez veri giriş formunun ne zaman doldurulacağı da enstitü düzeyinde belirlenir.
Bir başka kurumun kılavuzuna bakarak biçim kararı vermek, bu yüzden en sık yapılan ve en geç fark edilen hatalardan biridir. Örnek olarak başka bir kurumun şablonunu incelemek yararlıdır; kural olarak kullanmak değildir.
Listedeki bilgiyi başka nasıl kullanabilirsiniz?
YÖK kayıtlarındaki her kurumun web sitesi adresi listede yer alır. Bu, göründüğünden daha kullanışlı bir ayrıntıdır: bir kurumun tez yazım kılavuzuna, enstitü yönergesine veya açık erişim arşivine ulaşmanın en güvenilir yolu, adresi arama motorundan tahmin etmek değil, YÖK kaydındaki resmî adresten başlamaktır.
Aynı mantık, danışman aramak veya jüri için kurum dışı üye önerisi hazırlamak için de geçerlidir. Alanınızdaki bir bölümün varlığını doğrulamanın en kısa yolu, kurumun resmî sitesine kayıttan gitmektir.
Bu sayıyı tezinizde nasıl kullanırsınız?
Kurum sayısı, bir tezde genellikle üç yerde işe yarar.
Giriş bölümünde bağlam kurmak için. Yükseköğretim üzerine yazılan bir tezde sistemin büyüklüğünü tek cümleyle vermek, problemin ölçeğini görünür kılar.
Yöntem bölümünde evreni tanımlamak için. Üniversiteler üzerine bir araştırma yapıyorsanız evreniniz bu listedir ve örnekleminizi bu listeden çekersiniz. Bu durumda listenin hangi tarihte alındığını yazmak zorunludur.
Sınırlılıklar bölümünde kapsamı çizmek için. Yalnızca devlet üniversitelerini incelediyseniz, dışarıda bıraktığınız 74 vakıf kurumunu açıkça belirtmek çalışmanın sınırını netleştirir.
Üç kullanımda da ortak kural aynıdır: sayıyı kaynağı ve tarihiyle birlikte verin.
Sayıyı kendiniz nasıl doğrularsınız?
Bu yazıdaki sayıları doğrulamak için karmaşık bir araca ihtiyacınız yoktur. YÖK’ün kurum listelerine gidip kategorileri tek tek açmanız ve kayıtları saymanız yeterlidir. Liste, filtreleme için bir şehir seçicisi de içerir; böylece belirli bir ildeki kurumları ayrı ayrı sayabilirsiniz.
Kendi ölçümünüzü yaptığınızda iki şeyi not edin: ölçüm tarihi ve kategori adı. Bu iki bilgi olmadan bir sayı, üç ay sonra doğrulanamaz hâle gelir. Aynı disiplin, tezinizde kullanacağınız her dış veri için geçerlidir.
Alanınızda kaç tez yazılmış olduğunu da ölçebilirsiniz
Kurum sayısı bir envanterse, konu doygunluğu bir başka envanterdir ve tez yazarını daha doğrudan ilgilendirir. YÖK Ulusal Tez Merkezi araması, bir terimde kaç tez bulunduğunu doğrudan söyler ve bu sayı tez konusu kararınızı besler.
Aramanın nasıl yapılacağını ve tam metne nasıl erişileceğini Ulusal Tez Merkezi rehberimizde, Türkiye’de tezlerde hangi yöntemlerin ne sıklıkta kullanıldığını ise araştırma yöntemleri ölçümümüzde bulabilirsiniz.
Yazmaya başlamak için
Bağlam cümlelerini kurdunuz ve sayıları topladınız; sırada bunları bir bölüme dönüştürmek var. Tesify ile tezinizin bölümlerini oluşturmaya başlayabilirsiniz ve topladığınız verileri giriş ile yöntem bölümlerine yerleştirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Türkiye’de kaç üniversite var?
YÖK’ün kurum listelerinde 14 Ağustos 2026 itibarıyla 129 devlet ve 74 vakıf üniversitesi, toplam 203 üniversite kayıtlıdır. Ayrıca 4 vakıf meslek yüksekokulu bulunur.
KKTC üniversiteleri bu sayıya dâhil mi?
Hayır. YÖK, KKTC üniversitelerini ayrı bir listede yayımlar ve orada 16 kurum yer alır.
Kaç ilde üniversite var?
Devlet üniversiteleri 81 farklı ilde bulunmaktadır. Vakıf üniversiteleri ise yalnızca 12 ilde yer alır.
Hangi ilde en çok üniversite var?
İstanbul. Devlet ve vakıf birlikte sayıldığında İstanbul’da 56, Ankara’da 22 üniversite bulunur.
Vakıf üniversiteleri neden İstanbul’da yoğunlaşmış?
Liste bunun sebebini söylemez; yalnızca dağılımı gösterir. 74 vakıf kurumunun 44’ü İstanbul’da, 13’ü Ankara’dadır.
Üniversitelerin çoğu ne zaman kuruldu?
YÖK kayıtlarına göre 129 devlet üniversitesinin 76’sı ve 74 vakıf üniversitesinin 50’si 2006 ve sonrasında kurulmuştur.
Bu sayı öğrenci sayısını gösterir mi?
Hayır. Kurum sayısı ile öğrenci sayısı farklı ölçülerdir; kurumlar arasındaki büyüklük farkı çok yüksektir.
Tezimde bu sayıyı nasıl göstermeliyim?
Kaynağı ve ölçüm tarihini birlikte yazın. Hangi kategorileri dâhil ettiğinizi de belirtin.
Sayı değişir mi?
Evet. Yeni kurumlar kurulabilir veya statüler değişebilir. Bu yüzden ölçümü kendiniz tekrarlayın.
Üniversite sıralaması ile bu liste aynı şey mi?
Hayır. Liste bir envanterdir; kurumların araştırma çıktısı veya kalitesi hakkında bilgi vermez.